Autor: Karolina Golachowska, radca prawny
Sprawy okołoporodowe bywają niezwykle trudne z powodu ciężaru skutków, długości postępowań i emocji. W tym artykule wyjaśniam, jakie roszczenia przysługują rodzicom i dziecku oraz jak wygląda droga do ich uzyskania.
Skutkiem bywa niedotlenienie z trwałym uszkodzeniem mózgu (mózgowe porażenie dziecięce), uszkodzenie splotu barkowego, złamania, a w najcięższych przypadkach śmierć dziecka lub matki.
Dziecko jest samodzielnym poszkodowanym. Przysługuje mu: zadośćuczynienie – w sprawach, w których doszło do trwałych uszkodzeń mózgu dziecka sądy zasądzają kwoty nawet ponad milion złotych; renta z tytułu zwiększonych potrzeb (stała opieka, rehabilitacja, leki, sprzęt, terapia itp.), a także odszkodowanie za poniesione koszty leczenia, rehabilitacji itd. Renta w tego typu sprawach jest niezwykle istotna, często wynosi kilka, a czasem nawet kilkanaście tysięcy złotych miesięcznie; zabezpiecza realne i bieżące potrzeby.
Rodzice mają własne roszczenia: zadośćuczynienie za zerwanie więzi rodzinnej, gdy dziecko doznało ciężkiego i trwałego uszkodzenia ciała skutkującego niemożliwością nawiązania więzi z bliskimi.
W razie śmierci dziecka – rodzicom przysługuje zadośćuczynienie za doznaną krzywdę oraz odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej. Matka poszkodowana podczas porodu (uszkodzenia ciała, powikłania, zaniedbania w opiece) ma odrębne roszczenia jako pacjentka.
O ocenie rozstrzygają opinie biegłych: położnika-ginekologa, neonatologa, neurologa dziecięcego. Warto jak najszybciej wystąpić o wydanie pełnej dokumentacji medycznej.
Roszczenia dziecka przedawniają się nie wcześniej niż 2 lata po uzyskaniu pełnoletności, a zatem dziecko może dochodzić swoich roszczeń do 20 roku życia. Roszczenia rodziców przedawniają się co do zasady z upływem 3 lat od dowiedzenia się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej (lub z upływem 20 lat jeśli zdarzenie było przestępstwem). W praktyce sprawy okołoporodowe często wszczynane są nawet po wielu latach – choć im wcześniej, tym łatwiej o dokumentację i świadków.
Jeśli poród miał miejsce w szpitalu w ramach NFZ od 6 września 2023 r. to istnieje możliwość ubiegania się o świadczenie kompensacyjne z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych. Należy jednak pamiętać, że maksymalna wysokość świadczenia wynosi 239 tys. zł w przypadku zakażenia, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia. W przypadku śmierci pacjenta, każda z osób bliskich może ubiegać się o świadczenie kompensacyjne, które wynosi maksymalnie 119 tys. zł. W przypadku bardzo poważnych następstw jak np. mózgowe porażenie dziecięce limit świadczenia kompensacyjnego jest zdecydowanie za niski. Jak już wcześniej wspomniano, w postępowaniach sądowych kwoty zadośćuczynienia w takich przypadkach sięgają nawet miliona złotych i więcej.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w indywidualnej sprawie. Stan prawny: październik 2026 r. Zobacz też: Ograniczenie odpowiedzialności.
