Błąd przy porodzie – odszkodowanie dla dziecka i rodziców

Autor: Karolina Golachowska, radca prawny

Sprawy okołoporodowe bywają niezwykle trudne z powodu ciężaru skutków, długości postępowań i emocji. W tym artykule wyjaśniam, jakie roszczenia przysługują rodzicom i dziecku oraz jak wygląda droga do ich uzyskania.

Najczęstsze błędy okołoporodowe

  • opóźniona decyzja o cesarskim cięciu mimo wskazań (zagrażająca zamartwica, brak postępu porodu, nieprawidłowe położenie);
  • błędna ocena lub brak monitorowania KTG – nierozpoznane objawy niedotlenienia płodu;
  • nieprawidłowe prowadzenie porodu: błędy przy użyciu kleszczy lub próżnociągu;
  • zaniedbania w opiece nad noworodkiem: opóźniona resuscytacja, nierozpoznana hipoglikemia, żółtaczka, zakażenie;
  • błędy w prowadzeniu ciąży: nierozpoznane zagrożenia (cukrzyca ciążowa, stan przedrzucawkowy, konflikt serologiczny), brak badań, zlekceważone objawy.

Skutkiem bywa niedotlenienie z trwałym uszkodzeniem mózgu (mózgowe porażenie dziecięce), uszkodzenie splotu barkowego, złamania, a w najcięższych przypadkach śmierć dziecka lub matki.

Roszczenia dziecka

Dziecko jest samodzielnym poszkodowanym. Przysługuje mu: zadośćuczynienie – w sprawach, w których doszło do trwałych uszkodzeń mózgu dziecka sądy zasądzają kwoty nawet ponad milion złotych; renta z tytułu zwiększonych potrzeb (stała opieka, rehabilitacja, leki, sprzęt, terapia itp.), a także odszkodowanie za poniesione koszty leczenia, rehabilitacji itd. Renta w tego typu sprawach jest niezwykle istotna, często wynosi kilka, a czasem nawet kilkanaście tysięcy złotych miesięcznie; zabezpiecza realne i bieżące potrzeby.

Roszczenia rodziców

Rodzice mają własne roszczenia: zadośćuczynienie za zerwanie więzi rodzinnej, gdy dziecko doznało ciężkiego i trwałego uszkodzenia ciała skutkującego niemożliwością nawiązania więzi z bliskimi.

W razie śmierci dziecka – rodzicom przysługuje zadośćuczynienie za doznaną krzywdę oraz odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej. Matka poszkodowana podczas porodu (uszkodzenia ciała, powikłania, zaniedbania w opiece) ma odrębne roszczenia jako pacjentka.

Dowody, które mają istotne znaczenie

  • dokumentacja medyczna z przebiegu porodu, a w tym zapis KTG z porodu, partogram;
  • dokumentacja medyczna z przebiegu ciąży, a w tym: karta ciąży, wyniki badań prenatalnych, dokumentacja z wizyt;
  • dokumentacja medyczna noworodka z hospitalizacji, a w tym: punktacja Apgar, gazometria z krwi pępowinowej, dokumentacja z resuscytacji, przebieg pobytu na oddziale noworodkowym;
  • dokumentacja późniejszego leczenia i diagnostyki dziecka (neurologia, rehabilitacja, obrazowanie mózgu);
  • zeznania rodziców i osób towarzyszących – chronologia zgłaszanych objawów i reakcji personelu.

O ocenie rozstrzygają opinie biegłych: położnika-ginekologa, neonatologa, neurologa dziecięcego. Warto jak najszybciej wystąpić o wydanie pełnej dokumentacji medycznej.

Terminy roszczeń dziecka

Roszczenia dziecka przedawniają się nie wcześniej niż 2 lata po uzyskaniu pełnoletności, a zatem dziecko może dochodzić swoich roszczeń do 20 roku życia. Roszczenia rodziców przedawniają się co do zasady z upływem 3 lat od dowiedzenia się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej (lub z upływem 20 lat jeśli zdarzenie było przestępstwem). W praktyce sprawy okołoporodowe często wszczynane są nawet po wielu latach – choć im wcześniej, tym łatwiej o dokumentację i świadków.

Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych czy sąd

Jeśli poród miał miejsce w szpitalu w ramach NFZ od 6 września 2023 r. to istnieje możliwość ubiegania się o świadczenie kompensacyjne z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych. Należy jednak pamiętać, że maksymalna wysokość świadczenia wynosi 239 tys. zł w przypadku zakażenia, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia. W przypadku śmierci pacjenta, każda z osób bliskich może ubiegać się o świadczenie kompensacyjne, które wynosi maksymalnie 119 tys. zł. W przypadku bardzo poważnych następstw jak np. mózgowe porażenie dziecięce limit świadczenia kompensacyjnego jest zdecydowanie za niski. Jak już wcześniej wspomniano, w postępowaniach sądowych kwoty zadośćuczynienia w takich przypadkach sięgają nawet miliona złotych i więcej.

Jak przebiega sprawa

  • Uzyskanie pełnej dokumentacji (z ciąży, porodu i hospitalizacji noworodka) i jej analiza; w razie potrzeby prywatna opinia położnika lub neonatologa.
  • Wezwanie do zapłaty do szpitala i ubezpieczyciela.
  • Pozew; postępowanie sądowe trwa z reguły kilka lat.

Podsumowanie

  • Dziecko i rodzice mają osobne roszczenia; dla dziecka niezwykle istotna jest dożywotnia renta, którą można zabezpieczyć w toku procesu.
  • Dowody: dokumentacja medyczna matki i noworodka, a w szczególności: KTG, partogram, karta prowadzenia ciąży, karta noworodka, dokumentacja z późniejszej diagnostyki.
  • Terminy: dziecko co najmniej do 20. roku życia.
  • Kwoty świadczenia kompensacyjnego z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych z reguły są zbyt niskie w przypadku poważnych i trwałych następstw wynikających z błędów okołoporodowych.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w indywidualnej sprawie. Stan prawny: październik 2026 r. Zobacz też: Ograniczenie odpowiedzialności.

← Wszystkie artykuły w Bazie wiedzy