Ile można dostać za błąd medyczny – od czego zależy wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia

Autor: Karolina Golachowska, radca prawny

Sąd dokonując oceny odpowiedniej kwoty zadośćuczynienia nie stosuje tabeli, która wskazywałaby, ile należy się za jaki uszczerbek. Takie tabele stosują natomiast ubezpieczyciele (nazywają je tabelami uszczerbkowymi), a także Rzecznik Praw Pacjenta w postępowaniu o wypłatę świadczenia kompensacyjnego.

Trzy rodzaje świadczeń dla pacjenta

1. Zadośćuczynienie – rekompensata za krzywdę: ból, cierpienie fizyczne i psychiczne, uszczerbek na zdrowiu, utratę sprawności, konieczność zmiany trybu życia. Sąd bierze pod uwagę rozmiar i trwałość następstw, czas leczenia, wpływ na pracę, rodzinę i plany.

2. Odszkodowanie – zwrot wszystkich wymiernych kosztów: leczenia, rehabilitacji, leków, sprzętu, dojazdów, opieki osób trzecich (także sprawowanej przez rodzinę – wyceniana według stawek rynkowych), przystosowania mieszkania, utraconych dochodów, kosztów przygotowania do innego zawodu. Można żądać wyłożenia z góry kosztów przyszłego leczenia.

3. Renta – świadczenie miesięczne na przyszłość: z tytułu utraty zdolności do pracy, zwiększonych potrzeb i zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość. W sprawach o trwałych skutkach renta bywa niezwykle istotna.

Świadczenia dla bliskich

Po śmierci pacjenta osoby najbliższe mogą żądać: zadośćuczynienia za śmierć bliskiej osoby, stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej, renty alimentacyjnej (dla osób, wobec których zmarły miał obowiązek alimentacyjny lub które utrzymywał) oraz zwrotu kosztów pogrzebu. Najbliżsi mogą także żądać zadośćuczynienia, gdy pacjent żyje, ale doznał ciężkiego i trwałego uszkodzenia ciała uniemożliwiającego utrzymanie więzi rodzinnej (np. trwały stan wegetatywny).

Sąd a Fundusz Kompensacyjny

Świadczenie z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych to jedna kwota w ustawowych widełkach: obecnie do ok. 239 tys. zł dla pacjenta i do ok. 119 tys. zł dla każdej osoby bliskiej zmarłego – bez renty i bez odsetek, ale w kilka miesięcy, bez ryzyka wysokich kosztów i bez wykazywania winy. Dla spraw o umiarkowanych skutkach to często kwota porównywalna z tą, którą można uzyskać w sądzie; dla spraw o skutkach trwałych i ciężkich zdarza się, że bywa zbyt niska. Aby wybrać odpowiednią drogę konieczna jest analiza konkretnego przypadku.

Ugoda a wyrok

Dzięki ugodzie z ubezpieczycielem możemy uniknąć niepewności związanej z rozstrzygnięciem sądowym oraz kosztów postępowania sądowego. Ugoda najczęściej wymaga jednak pewnych ustępstw, w tym co do wysokości rekompensaty. Niemniej jednak, jeśli skutki zdarzenia są już znane, a proponowana kwota jest dla poszkodowanego satysfakcjonująca, to zawarcie ugody bywa korzystnym wyborem. Jeśli rozmiar szkody nie jest w pełni znany, a w ugodzie konieczne jest zrzeczenie się dalszych roszczeń, trzeba mieć świadomość, że droga do dochodzenia roszczeń w przyszłości może być zamknięta.

Podsumowanie

  • Na rekompensatę składają się: zadośćuczynienie, odszkodowanie i renta (wyjątek – w przypadku Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych wysokość świadczenia jest ograniczona do kwot z rozporządzenia; brak możliwości uzyskania odszkodowania i renty); bliscy zmarłego pacjenta mają własne roszczenia.
  • Wysokość zadośćuczynienia zależy od rozmiaru i trwałości następstw, czasu leczenia, wpływu na pracę, rodzinę i plany.
  • Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych: do ok. 239 tys. zł; możliwość uzyskania świadczenia szybciej niż w przypadku postępowania sądowego i bez ryzyka ponoszenia kosztów sądowych; sąd: bez limitu kwot, z możliwością uzyskania odszkodowania i renty, ale proces może trwać wiele lat i wiązać się z ryzykiem obciążenia kosztami procesu.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w indywidualnej sprawie. Stan prawny: październik 2026 r. Zobacz też: Ograniczenie odpowiedzialności.

← Wszystkie artykuły w Bazie wiedzy